Almanya’da her yıl olduğu gibi 1 Ocak 2020
tarihinden itibaren bir dizi değişiklikler yürürlüğe girdi. Gıda
tüketiminde Nutri-Score dönemi başlarken, yıllık 6 bin kilowatt saatin
üzerinde elektrik tüketen aileler Ocak 2020’den itibaren akıllı ölçü
sistemi kurmak zorunda.
NİHAL BAYRAM / MAINZ
Almanya’da her yıl yenilenen yasa, yenilik, kural ve
değişikler Almanya’da yaşayanların günlük yaşamı ve geleceğini doğrudan
etkiliyor.
Söz konusu değişimlerin kimi eğitimi ilgilendiriyor,
kimisi iş alanlarını bağlıyor; kimisi ise sağlık, seyahat, beslenme,
tüketim ve üretimi etkiliyor. 2020 yılına girmemiz ile beraber bu yılda
da yeni yasa ve kurallar, var olan düzenlemelerde değişiklikler ve her
birimizin mutlaka kendi yaşamında karşı karşıya geleceği farklılıklar
bizi bekliyor. Bunlardan bazılarını siz okurlarımız ile paylaşıyoruz.
1. ÜRETİM VE TÜKETİM
Plastik poşetlerin yasağı
2020 yılının ortaları için planlanan plastik poşet yasağı
sadece plastik poşetler için gelmeyecek. Aynı zamanda “Bio” adı altında
satılan kâğıt poşet çantalar için de geçerli olacak. Değişiklik 50
mikrometre kalınlığı olan ve meyve sebzeler için hazır bulunan ince
poşetleri kapsamıyor. Bilim insanları buna ilişkin, ince poşetlerin
kullanımı ve tüketiminin katbekat artacağını, tüketicilerin çok sayıda
bez çanta ve benzeri taşıyıcı eşyalarını beraberinde getireceğini ve
insanların ince plastik poşetleri daha fazla tüketeceğini uyarı
niteliğinde açıkladı.
Uçuş vergileri arttı
Almanya Federal Hükümeti uçaklar aşırı derecede zehirli
gaz salınımına neden oldukları için uçuş vergilerini arttırdı. Yolcuları
01 Nisan 2020’den itibaren satın aldıkları her bilet için Avrupa
içerisindeki uçuşlar, yani 6 bin km altında olan uçuşlar için 7,50 Euro
ve uzun uçuşlar, yani 6 bin km üzerinde olan uçuşlar için de 17 Euro ek
vergi ödemek zorunda.
Tren fiyatlarında indirim
Almanya Federal Tren Birliği (Deutsche Bundesbahn) çevreye
en az zarar veren toplu ulaşım aracı olan tren yolculuğuna teşvik etmek
için tren biletlerinden alınan katma değer vergisi yüzde 19’dan yüzde
7’ye düşürdü. Buna göre vergilerdeki bu düşüş bilet fiyatlarına
yansıtacak ve bilet fiyatlarında indirim yapılacak.
Otomobillere yeni karbondioksit seviyesi
Otomobiller için CO2 (karbondioksit) seviyeleri yeniden
belirleniyor. 2020’den itibaren kilometre başına en fazla 95 g CO2
salınımı mümkün olacak. Bu da yaklaşık 3,6 litre dizel ve 4,1 litre
benzin tüketimi anlamına geliyor. Bu yeni belirlenmenin temel nedeni
sera gazı emisyonlarının yüzde 60’ının otomobillerden kaynaklanıyor
olması.
Kasa fişi kesme ve alma mecburiyeti
Her alışveriş için, 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren fiş
kesme zorunluluğu geldi. Müşteriler her alışveriş için fiş kestirecek.
Kesilen bu fişlerin müşteri tarafından alınmak zorunluluğu yok, fakat
basılması zorunlu ve kontrole tabi. Bu değişikliğin temel hedefi
yıllardır el altında yürütülen vergi kaçakçılığını ve kara parayı
engellemek. Yenileme tüm elektronik kasalar için geçerli olacak. Bu
yenileme sadece market, dükkân, tamirhane, küçük-büyük şirketler ve
benzeri iş alanları için geçerli değil. Aynı zamanda fırınlardan,
büfelerden (Kiosk), otobüsler içerisindeki bilet satışlarına, döner
dükkanlarından dondurma satan kafeteryalara kadar geçerli sayılacak.
Esnaflar, bu yenilik ile tonlarca kâğıdın fuzuli yere basılıp çöplere
atılmasını doğaya yönelik büyük zarar olarak nitelendiriyor.
Askerlere tren seyahatleri ücretsiz
2020 yılından itibaren Almanya savunma ve askeri
birimlerine bağlı askerler için Almanya genelinde yolcu taşıyan tüm
trenleri ücretsiz kullanabilecekler. İster görev başında olsun ister
izinde veya özel seyahat halinde olsun; askerlere tüm tren seyahatleri
ücretsiz oldu. Bu konuda Alman Federal Savunma Bakanlığı
(Verteidigungsministerium) ve Alman Federal Tren Birliği (Deutsche
Bundesbahn) özel bir anlaşmaya imza attılar. Anlaşmaya imza atan iki
tarafın yaptıkları ortak açıklamaya göre ücretsiz seyahatlerin temel
hedefi, askerleri Almanya kamuoyunda daha görünür kılmak.
Gıda tüketiminde Nutri-Score dönemi
Alman gıda tüketiminde 2020 yılında bir yenilik getirildi.
Buna göre gıda ücreticisi şirketler, bundan böyle gıda paketleri
üzerinden yazılan içerik bölümlerinde hangi içeriklerin kilo aldırdığını
belirgin bir şekilde işaretlemek zorundalar. Nutri-Score adı verilen bu
yeni beslenme logosu yöntemde kırmızı renkli olan A’dan yeşil renkli
olan E’ye kadar bir skala bulunmakta. Bu skala renklere göre 5 ayrı
basamak şeklinde bir gıdanın az kilo yapmasından çok kilo yapmasına
kadar açıklık getiriyor. Ve böylece fazla kalorili, kilo aldıran gıdalar
bir bakışta anlaşılıyor/tanılıyor. Bu yeni yöntemi uygulamaya geçen
Iglo ve Nestle gibi üretici gıda şirketleri ve bu uygulamayı kendi ev
marka ürünlerinde başlatacağını açıklayan Aldi, Lidl, Rewe gibi satış
market zincirleri Nutri-Score yöntemini olumlu ve önemli bulduklarını
açıkladılar.
Whatsapp reklam sızdıracak
2020’den itibaren dünya genelinde en sık kullanılan sosyal
mesaj ve paylaşım programı Whatsapp 2020 yılından itibaren programına
reklam sunumlarını dahil edecek. Tüketiciler bu reklamları statü
bilgilerinde görecek. Bu yeniliğin temel amacı Facebook’un Instagram’da
da uyguladığı şekilde reklam selini akıtmak ve böylece milyonlarca satış
yapmak.
2. İŞ VE YAŞAM ALANI
Sosyal yardım ve işsizlik parası
1 Ocak 2020’den itibaren, işsizlik parası, sosyal yardım
parası ve temel garanti (Grundsicherung) yüzde 1,88 arttı. Ek çocuk
yardımına (Kinderzuschlag) zam gelirken işsizlik sigortası
(Arbeitslosenversicherung) primi yüzde 2,5’ten yüzde 2,4’e düştü. Ocak
2020’den itibaren aylık işsizlik/sosyal yardım parası yalnız yaşayanlara
432 Euro (8 Euro artış), çiftlere kişi başı 389 Euro (7 Euro artış), 25
yaş altında ailesi ile beraber yaşayıp çalışmayanlara 345 Euro (5 Euro
artış) olarak düzenleniyor.
Üçüncü ülkelerden gelenlere çalışma hakkı
Mart 2020’den itibaren üçüncü ülkelerden gelen, kalifiye
olan, mesleki eğitimi olduğunu belgeleyebilen, Almanya’da yazılı bir iş
kontratı hazır olduğunu belgeleyebilenler Almanya’ya daha rahat giriş
yapıp burada çalışabilecekler.
Uzmanlar Göç yasası (Fachkräfteeinwanderungsgesetz) olarak
adlandırılan ve 2020’de yürürlüğe giren bu yeni yasa üzerinden çalışma
alanında mesleki eğitim, Almanya’da daha önce normal şartlar altında
geçersiz iken bu yeni yasa üzerinden geçerlilik kazanıyor. Mesleki
eğitimi olan kişi, iş kontratını sunarak, Almanca bildiğini belgeleyerek
Almanya’da çalışma hakkına sahip olabiliyor.
Bu yeni yasa üzerinden sağlanan ikinci bir kolaylılık ise
Almanya’da mesleki eğitim almak veya iş yeri aramak isteyenler için
imkân sağlaması. Buna göre mesleki eğitim yeri veya iş yeri arayanlar
Almanya’da 6 aylık sürelik oturum hakkı alabiliyor ve bu altı ay
içerisinde iş yeri veya mesleki eğitim arayıp bulma imkânı kazanıyorlar.
Tek şart, 6 aylık iş arama süresi içerisinde devlet yardımına bağlı
olmadan kendi geçimini sağlayabilmesi. Bu hak bugüne kadar sadece
Almanya’da iş arayan akademisyenler için geçerli sayılıyordu. Mart
2020’den itibaren bu durum iş arayan işçiler ve mesleki eğitim almak
isteyenler için de geçerli sayılıyor.
Asgari ücrete zam
Asgari ücretin saati 9,19 Euro’dan 9,35 Euro’ya yükseldi.
Meslek eğitim alanlara da asgari ücret gelecek ve mesleki eğitim alan
öğrencilerin asgari ücretleri 515 Euro olacak.
Asgari ücretlerin özellikle bakım ve sağlık hizmeti
sektöründe (Pflege- und Gesundheitsdienst) 2020 yılı içerisinde özel
olarak daha da yükseleceği bekleniyor. Asgari ücret konusunda 18
yaşından küçük ve herhangi bir meslek eğitimi olmayanlar, meslek eğitimi
almakta olanlar, okul esnasında zorunlu staj yapanlar, 3 aydan kısa
süreli staj yapanlar, uzun süreli işsizlerin ilk 6 aylık çalışma
dönemleri, gönüllü çalışanlar istisna olacak.
Şirket emekliliğinde vergiden muafiyet
2020’den itibaren şirket emekliliğinde (Betriebsrente)
aidat ödemesinde düşüş oldu. Yeni uygulamaya göre şirket emekliliği için
aylık aidat ödeyenlere 159,25 Euro ödemeden muaf kuralı uygulanacak.
Şirket emeklisi olan kişilerin yüzde 60’ı ayda 318 Euro altında olan
miktar için 2020’den itibaren, yüzde 50’sini yani sadece 159,25 Euro
için aidat ödeyecek. Diğer yarıyı (159,25 Euro) ödeyen kişiler muaf
olacaklar.
Ek çocuk yardımına zam
Ek çocuk yardımı (Kinderzuschlag) ayda 185 Euro’ya
yükseldi. Bu yenilik ile özellikle tek başına çocuk büyüten ebeveynlere
(Alleinerziehende) maddi yardım sağlanması amaçlanıyor. Velilere ikinci
bir destek ise bu ek çocuk yardımını alan ailelerden kreş
(Kindergarten-Gebühren), öğle yemeği ve okul gezilerinin ücretleri
alınmayacak.
Kira yardımına zam
Kira yardımı kapsamı genişleyerek yardım miktarı
arttırıldı. Federal Almanya Hükümeti’nin yasaya ilişkin yaptığı
açıklamaya göre 2020 yılında Almanya’da yaklaşık 660 bin ailenin kira
yardımından yararlanması bekleniyor. Kira yardımı ödemeleri ailelerin
ödediği kiraya ve sahip oldukları gelire göre değişmekle birlikte
yükseltildi.
Eğitim yardımında artış
Sosyal yardım alan aileler içinde bulunan öğrencilerin her
yıl almak zorunda kaldıkları okul kitap ve malzemeleri için yardım
parası okul yılı başı 100 Euro’dan 150 Euro’ya yükseltildi. Üniversite
öğrencileri için eğitim bursu olacak aylık verilen BAFÖG yardımı ise
2020’den itibaren 735 Euro’dan 861 Euro’ya yükseldi.
Çocuk bakım parasında zam
Ayrılan/ boşanan çiftlerde ev dışında yaşayan ebeveyne
çocuk başı ödenmesi gereken çocuk bakım parasına (Unterhaltsgeld) zam
geldi. 2020 yılından itibaren 6 yaş ve altında olan çocuklara çocuk başı
aylık 369 Euro, 6-11 yaş arası olan çocuklara çocuk başı aylık 424
Euro, 12-17 yaş arasında olan çocuklara çocuk başı aylık 497 Euro bakım
parası ödemek zorunda.
Ebeveynlere bakım parasında düşüş
Yetişkin çocukların bakıma muhtaç olan ebeveynlere ödemesi
gerektiği ebeveyn bakım ücretine (Unterhalt für die Eltern) düşüş
geldi. Buna göre 2020 yılından itibaren yetişkin çocukların yıllık maaşı
100 bin Euro ve üzerinde ise, bakım evinde veya huzurevinde olan
ebeveynleri için bakım ücreti ödemek zorundalar. Buna göre bakım ücreti
ödemek zorunda kalanların vergi kategorileri 1 (Steuerklaşe 1) ise ve
aylık maaşları aylık 4 bin 500 Euro ve üzerinde ise ebeveynlerinin bakım
ücretlerini ödemek zorundalar. Aylığı 4 bin 500 Euro altında maaş alan
çocuklar ise artık bakım parasını ödemek zorunda değiller.
Park cezalarına zam
Almanya genelinde yürüyüş veya bisiklet yoluna park
etmenin cezası bugüne kadar 15 Euro ile 35 Euro arasında bir ceza iken
Ocak 2020’den itibaren 100 Euro’ya, itfaiye giriş-çıkışını engelleyecek
şekilde park etmenin cezası 35 Euro’dan 55 Euro’ya, cankurtaran girişini
engelleyecek şekilde park etmek 65 Euro’dan 70 Euro’ya, engelli park
yerine park etmenin cezası 35 Euro’dan 55 Euro’ya ve elektrikli araçlara
ayrılan alanlara park etmenin cezası da 55 Euro’ya yükseldi.
Diğer bir yenilik ise otoyollarda şart koşulan “Kurtama
Şeridi” (Rettunggasse) olarak adlandırılan kaza esnasında ilkyardım
aracının hızlıca geçebilmesi için oluşan hayat kurtaran şeridi kapatan
veya bloke edenler bugüne kadar 200 Euro ceza öderlerken, 2020 yılından
itibaren 320 Euro ceza ödemek zorundalar.
Küçük motorlu araçları kullanma hakkı
2020’den itibaren 15 PS (begir gücü) altında olan
motosikletler artık otomobil/araç ehliyeti ile kullanılabiliniyor. Bunun
tek şartı sürücünün 25 yaş ve üzerinde olması ve en az 5 yıldır B
kategorisinden araç/otomobil ehliyeti (PKW Führerschein Klaşe B) sahibi
olması.
Bunun yanı sıra artık işverenler, çalışanlarına iş
bisikleti satın alabilecek. Elektrikli ve hibrit araç satın almak
isteyenlere de teşvikler sunulacak. Elektrikli araçlar için satın alma
primi 4-6 bin Euro arasında değişirken, hibrit araçlar için bu miktar
3-4,500 Euro arasında.
Berlin’de yeni tatil günleri
Berlin eyalet hükümeti, bu sene içerisinde 8 Mart Dünya
Kadınlar Günü’nün resmi tatil olmasına karar vermişti. Bu karar ilk kez 8
Mart 2020 tarihinde uygulanacak ve Berlinliler o gün işe gitmeyecekler.
Diğer bir tatil günü ise 08 Mayıs 2020. Berlin halkı ve
Berlin Eyalet Hükümeti, Alman Nazi Askeriyesinin (Wehrmacht) yenilgisini
ve teslim olmasını, Almanya halklarının bu şekilde Nazizimden yani
Nasyonal Sosyalizm’den kurtuluşunu kutlayarak 8 Mayıs gününü yasal yani
resmi tatil günü olarak ilân etti.
Elektronik tedavi
2020’den itibaren örneğin şeker hastaları (Diabetiker),
yüksek tansiyon hastaları, fizyoterapi ihtiyacı olan hastalar tedavi
gördükleri doktorları tarafından akılı cep telefonlarına sanal
programlar (App) yüklenmesi ile beraber düzenli ve sınırsız yazılan bir
reçete halinde bu tedavi yardımını alacaklar. Bu dijital yenilik bu
hastalar başta olmak üzere uzun tedavi süreçleri olan hastaların
elektronik ve dijital yani akıllı cep telefon programları (Smartphone
Apps) üzerinden tedavi görecekler.
Bir başka gelişme ise video görüntüsü üzerinden tedavi
olmak. Bu şekilde hastalar saatlerce bekleme odalarında beklemeden belli
bir zaman diliminde tedavi eden doktor ile video bağlantısını kurarak
kontrol ve tedavi edilebilecek. Video üzerinden tedavi tüm hastalar ve
tüm hastalıklar için ise geçerli değil.
Randevular nasıl alınacak?
2020’den itibaren bölüm uzman doktorlarından erken randevu
almak isteyenler bunu 116117 numaralı özel sağlık hizmeti servis
telefon numarası üzerinden yapabilecek. Bu yöntem ile istenilen uzman
doktor randevusunu dört hafta içerisinde almak garanti. Eğer uzman
doktordan dört hafta içinde randevu alınamıyorsa en yakın hastanelerde
görev yapan uzman doktorlardan gereken randevu alınabiliyor. Bu servisi
kullanabilmek için hasta olan kişinin önce ev doktorundan havale
belgesini (Überweisungsschein) alması gerekiyor. 116117 numaralı sağlık
hizmeti servisine gereken bilgiler ise havale belgesi üzerinde bulunan
kod numarasını ve kişiye özel sağlık sigorta kartı numarası
(Krankenkartennummer).
Zorunlu kızamık aşısı
1 Mart 2020’den itibaren Almanya genelinde kreşlerde,
okullarda, toplu buluşma kurumlarında, günlük bakım merkezlerinde,
mülteci kamplarında ve benzeri alanlarında kızamık aşısı zorunlu olacak.
1 yaşın üzerinde olan herkes, genç ve yaşlı, kızamık aşısı olmak
zorunda. Bu uygulamaya uymayanlar ise bu kurumlara giriş yasağı ile
dışlanacak.
Evlere akıllı elektrik sistemi
Yıllık 6 bin kilowatt saatin üzerinde elektrik tüketen
aileler Ocak 2020’den itibaren akıllı ölçü sistemi kurmak zorunda. Bu
sistem sadece kullanımı ölçmeyecek, aynı zamanda bilgileri dijital
olarak elektrik şirketlerine ve şebeke yöneticilerine aktaracak.
Verivox şirketi, bu yeniliğin yanına eklenen elektrik
zammının, elektrik tüketicilerine ortalama yüzde 6 oranda bir zam
artışını getireceğini açıkladı. Buna göre örneğin 4 bin kilowatt
elektrik harcayan bir hane yılda ortalama 71 Euro daha fazla ödemek
zorunda.
Yorumlar
Yorum Gönder