Berlin Libya’ya çözüm olacak mı?



Libya gündemi ile yapılacak Berlin Konferansı’nın tarihi 19 Ocak olarak belirlendi. Uzun bir süredir özellikle Almanya tarafında çalışmaları sürdürülen konferans için birçok ülke davet edildi. Berlin’de düzenlenecek konferansa savaşan iki taraf olan Hafter ve Faiz es- Sarraf da katılıyor. Onlar da diyorum çünkü, Libya’daki kriz sadece yerel bir sorun olmaktan çıkıp uluslararası bir sorun haline geldi. Zira artık Libya’da savaşan taraflandan bağımsız bölge dengelerinde söz sahibi olmak isteyen ülkeler bir araya geliyor.
Moskova’da bir anlaşmanın çıkmamasının ardından Libya krizi ile ilgili Berlin’de yapılacak Konferans önem arzediyor.
Geçtiğimiz günlerde Moskova’da Rusya ve Türkiye öncülüğünde yapılan görüşmeler bildiğiniz gibi sonuçsuz kalmış, Hafter anlaşmayı imzalamadan toplantıyı terketmişti. Sürpriz bir hamle değildi elbet, zira Türkiye’nin orada var olma koşullarını dayattığı bir ortamda kesin bir anlaşmanın çıkmayacağı tahmin ediliyordu.
Toplantıya Türkiye’den Çavuşoğlu, Fidan, Akar, Rusya’dan da Lavrov ve Şoygu katıldı, ki aynı zaman diliminde MİT Başkanı Hakan Fidan, Suriye Ulusal Güvenlik Bürosu Başkanı Ali Memlük ile bir araya geldi. Bu görüşmeler dizisi aslında Türkiye’nin hem Suriye’de, hem de Libya’da yapmak istediklerinin yansıması olarak okunabilir. Öyleki, Türkiye her iki ülkeye de çeteler göndererek, oradaki varlığını kirli güçler üzerinden sürdürmeye devam ediyor.
Gelelim Berlin Konferansı’na. Berlin Konferansı tarafların güç gösterine dönecek bir atmosferde geçecek. Nitekim Hafter’in imzalamadan ayrıldığı ve yarım kalan görüşmeler için taraflar daha geniş bir organizasyon ile Berlin’de bir araya gelecek. Bu görüşmelerden ülkelerin beklentileri yüksek, çünkü barışın sadece adının geçtiği bu görüşmelerde taraflar kendi çıkarlarına en uygun koşulları dayatmaya çalışacak. Şimdilik en net söylenebilecek gelişme bu.
Konferansa bölgeye müdahil devletler ABD, Rusya, Çin, Türkiye, İngiltere, Fransa, İtalya, Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri ve Cezayir, Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği, Afrika Birliği ve Arap Birliği’nin katılması bekleniyor.
Yine konferans ile ilgili önemli bir gelişme de Yunanistan’ın davet edilmemiş olması. Zira Türkiye’nin güney Akdeniz kıyılarından Libya’nın kuzeydoğu kıyısına kadar olan bölgede münhasır ekonomik bölge oluşturulmasını amaçlayan anlaşmaya imza atmasının ardından Yunanistan bu durumu uluslararası hukuk ihlali olarak değerlendirdi. Dolayısıyla Yunanistan Berlin’de bu tepkisini birinci elden göstermek istiyordu. Karar Yunanistan için bir hayal kırıklığı oldu. Nitekim Dışişleri Bakanı Nikos Dendias, “Yunanistan’ın neden bu sürecin parçası olmadığını anlayamıyoruz” açıklamasını yaptı.
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ise Libya görüşmeleri ile ilgili daha sert bir açıklama yaptı. Miçotakis Ankara ile Trablus hükümeti arasında imzalanan anlaşmanın feshedilmemesi durumunda çıkan her tür çözümü veto edeceklerini belirtti.
Erdoğan, “Libya’daki meşru hükümetin ayakta kalmasını sağlamak için bu ülkeye askerimizi gönderiyoruz“ açıklamasını yaparken, bir taraftan da Libya konusunda kendisine muhalefet olan Yunanistan’ın konferansa katılmasını engelledi. Nitekim Alman basını da haberleri bu çerçeveden ele aldı. Bütün bu restleşmeler devam ederken, Hafter konferansa davet edilmeyen Yunanistan’a gitti.
19 Ocak’ta taraflar bir masada buluşacak. Konferansta Libya’ya yönelik bir çözüm çıkmama olasılığı yüksek. Fakat dengelerin daha net bir şekilde belirleneceği bir toplantı olacak. Şunu da önemle belirtelim: Berlin Konferansı’na Türkiye’yi temsilen Erdoğan katılıyor. Erdoğan’ı Berlin protestolarla karşılayacak. Protestolar Başbakanlık binası ile Federal Meclis’in bulunduğu meydanda gerçekleşecek.

Yorumlar