Türkiye’nin Almanya’dan iadesini talep ettiği bir
zanlı ile ilgili davayı inceleyen Almanya Anayasa Mahkemesi, Türkiye’nin
uluslararası hukuk standartlarına uymadığı gerekçesiyle iade kararını
bozdu.
Almanya Anayasa Mahkemesi, gönderileceği ülkede siyasi
takibata maruz kalma tehlikesi yaşayan sanıkların, iade talep eden
ülkelere gönderilmelerinin önünü kesen bir karara imza attı. Anayasa
Mahkemesi üyeleri, ilgili davaları gören mahkemelerin, iade edilecek
ülkenin uluslararası hukuka uygun davranma taahhütüne güvenmesinin
yeterli olmadığına ve sanıkların iade edildiği ülkede nasıl bir muamele
ile karşı karşıya kalacağının araştırılması gerektiğine hükmetti.
Almanya’nın en yüksek mahkemesi olan Anayasa Mahkemesi
böylece, bu kararın alınmasına neden olan davada Türkiye tarafından
cinayetle suçlanan bir sanığın bu ülkeye iade edilmesinin önüne geçmiş
oldu.
Kurmaca iddialarla iade talebi
Türkiye’de cinayet suçundan aranan ve hakkında
uluslararası yakalama kararı çıkarılan Kürt asıllı zanlı, Alman
mahkemesinde görülen iade davasında, Türkiye tarafından hakkında öne
sürülen iddiaların kurgu olduğunu ve aslında sol örgütlerdeki
faaliyetleri nedeniyle Türk makamları tarafından siyasi takibat altında
bulunduğunu öne sürmüştü. Zanlı ayrıca ifadesinde, daha önce Türkiye’de
işkenceye maruz kaldığını da ileri sürmüştü. Hakkındaki dava sürecinde
mahkeme önüne gelen soruşturma sonuçlarının birbirine tezat olmasına
rağmen, Türkiye’nin avukatına, gizli olduğu gerekçesiyle kendi
hakkındaki belgeleri ve sözde video görüntülerini de göstermediği de
yine zanlı tarafından kaydedilmişti.
Taahhüt yeterli değil
Türkiye’nin iadesini talep ettiği zanlı diğer yandan
Türkiye’de cezaevlerinin durumu ve muhaliflere yönelik keyfi tutuklama
uygulamalarının da, bu ülkeye iadesi önünde bir engel teşkil ettiğini
dile getirmişti. Davanın görüldüğü Hamm Yüksek Eyalet Mahkemesi daha
önce aldığı bir kararda, Türk makamlarının söz konusu zanlı ile ilgili
uluslararası hukuk standartlarına uyma taahhüdünde bulunduğunu ve bu
nedenle Türkiye’ye iadesinin önünde bir engel bulunmadığına hükmetmişti.
‘Mahkemeler olayın esasını incelemeli’
Almanya Anayasa Mahkemesi ise, siyasi takibat tehlikesi
ile ilgili somut şüphelerin olduğu durumlarda mahkemelerin olayın
esasını incelemeleri gerektiğini ifade etti.
Anayasa Mahkemesi ayrıca, zanlının muhalif kimliği
sebebiyle neden takibata maruz kaldığını ve insanlık dışı tutukluluk
koşullarına detaylı bir biçimde işaret etmesine rağmen, davayı gören
mahkemenin bunu gerektiği ölçüde dikkate almadığının altını çizdi.
Anayasa Mahkemesi’ne göre zanlının avukatına, müvekkili
ile ilgili dosyaları eksiksiz bir biçimde inceleme izni verilmemiş
olması da, bir suç davasında dikkate alınması gereken asgari
standartlara uyulmaması sebebiyle, şüphelinin Türkiye’ye iade edilmesi
önünde bir engel teşkil ediyor.
KARLSRUHE
Yorumlar
Yorum Gönder